در پی مطرح شدن طرح قطع یا محدود شدن سهمیه بنزین خودروهای تولید سال ۱۳۸۵ و پیش از آن، جمعی از شهروندان با راهاندازی کارزاری خواستار بازنگری در این سیاست و جایگزینی رویکرد حمایتی به جای اقدامات تنبیهی شدند.
حامیان این کارزار معتقدند خودروهای قدیمی برای بخش قابل توجهی از خانوارهای ایرانی، نه یک کالای لوکس یا تجملی، بلکه ابزاری ضروری برای رفتوآمد، اشتغال و تأمین معیشت هستند. از نگاه آنان، اعمال محدودیت سوخت برای این خودروها، بدون فراهم کردن امکان واقعی برای نوسازی، میتواند فشار اقتصادی بیشتری بر خانوادههای کمدرآمد وارد کند.
در متن این کارزار آمده است که افزایش قابل توجه قیمت خودرو، قطعات یدکی و هزینههای زندگی، امکان خرید خودروی جدید را برای بسیاری از خانوارها دشوار کرده است. بنابراین انتظار برای نوسازی خودرو، زمانی میتواند عملی باشد که همزمان تسهیلات مالی مناسب، حمایتهای اقتصادی و زیرساختهای حملونقل عمومی نیز توسعه پیدا کند.
مطالبه اجرای سیاستهای حمایتی
امضاکنندگان کارزار تأکید کردهاند که هدف آنان مخالفت با اصل نوسازی ناوگان نیست؛ بلکه خواستار آن هستند که این فرآیند با مشارکت و حمایت مردم انجام شود، نه از طریق افزایش فشار اقتصادی بر صاحبان خودروهای قدیمی.
سه مطالبه اصلی مطرح شده است:
۱. بازنگری در محدودیت سهمیه سوخت خودروهای قدیمی:
تا زمان فراهم شدن سازوکارهای حمایتی و جایگزینهای مناسب، اجرای محدودیتهای شدید سوختی مورد بازنگری قرار گیرد.
۲. توجه به قدرت خرید خانوارها:
همزمان با سیاست نوسازی ناوگان، برای کنترل هزینههای خرید خودرو و قطعات و افزایش دسترسی اقشار متوسط و کمدرآمد به خودروهای مناسب، راهکارهای عملی ارائه شود.
۳. ارائه تسهیلات واقعی برای نوسازی:
در صورت هدفگذاری برای کاهش مصرف سوخت و نوسازی ناوگان، تسهیلات کمبهره و بلندمدت، طرحهای جایگزینی شفاف و حمایتهای مؤثر برای مالکان خودروهای قدیمی در نظر گرفته شود.
نوسازی ناوگان با همراهی مردم
این کارزار بر یک نکته اساسی تأکید دارد: کاهش مصرف سوخت و نوسازی ناوگان، هدفی قابل دفاع و ضروری است؛ اما موفقیت چنین سیاستی زمانی پایدار خواهد بود که توان اقتصادی مردم نیز در طراحی آن لحاظ شود.
بر همین اساس، امضاکنندگان خواستار گفتوگوی بیشتر میان مسئولان، کارشناسان و شهروندان و طراحی راهکاری هستند که ضمن کمک به نوسازی خودروها و کاهش مصرف سوخت، از تحمیل فشار مضاعف بر خانوارهایی که توان مالی محدودی دارند جلوگیری کند.
پیام اصلی این مطالبه، مخالفت با نوسازی نیست؛ بلکه درخواست برای نوسازی عادلانه، تدریجی و همراه با حمایت از مردم است؛ رویکردی که میتواند هم منافع اقتصادی خانوارها را حفظ کند و هم اهداف کشور در زمینه کاهش مصرف سوخت و بهبود کیفیت ناوگان را محقق سازد.
