گروهی از مالکان خودروهای قدیمی با راهاندازی کارزاری، ضمن تأکید بر ضرورت کاهش آلودگی هوا و نوسازی ناوگان، خواستار بازنگری در سیاستهای اسقاط و جایگزینی خودروهای فرسوده شدهاند. معترضان تأکید کردهاند که اصل نوسازی خودروهای فرسوده و کاهش مصرف سوخت و آلایندگی را میپذیرند، اما معتقدند اجرای سیاستهای جدید، بهویژه در شرایط اقتصادی کنونی، باید با در نظر گرفتن توان مالی خانوارها و شرایط معیشتی صاحبان خودرو انجام شود.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، برای خودروهای بالای ۲۰ سال محدودیتهایی از جمله محدودیت تردد در برخی کلانشهرها، محدودیت در نقلوانتقال، تغییر در سهمیههای کارت سوخت و محدودیت فعالیت در تاکسیهای اینترنتی پیشبینی شده است. مطالبهکنندگان میگویند اجرای این محدودیتها در کنار هزینه بالای خرید خودروی جایگزین، میتواند فشار اقتصادی قابل توجهی بر صاحبان خودروهای قدیمی وارد کند؛ بهویژه برای افرادی که خودرو برای آنها تنها وسیله جابهجایی نیست و از آن برای کسب درآمد و تأمین معاش خانواده استفاده میکنند.
فاصله قابل توجه تسهیلات با قیمت خودروی جایگزین
یکی از محورهای اصلی اعتراض، میزان تسهیلات در نظر گرفتهشده برای جایگزینی خودرو است. بر اساس اطلاعات مطرحشده در این کارزار، حدود ۴۰۰ میلیون تومان تسهیلات با سود حدود ۸ درصد و بازپرداخت سهساله برای جایگزینی خودروهای فرسوده در نظر گرفته شده است. همچنین ارزش گواهیهای اسقاط برخی خودروها مجموعاً حدود ۱۸۰ میلیون تومان اعلام شده است.
معترضان معتقدند با توجه به قیمت خودروهای جایگزین که در بسیاری از موارد از یک میلیارد تومان فراتر میرود، مجموع این حمایتها همچنان فاصله قابل توجهی با هزینه واقعی خرید خودرو دارد و تأمین مابهالتفاوت برای بسیاری از خانوارها امکانپذیر نیست.
از نگاه امضاکنندگان، بازپرداخت سهساله تسهیلات نیز میتواند به افزایش فشار مالی بر خانوارها منجر شود و در صورت نبود دوره بازپرداخت مناسب، تسهیلات موجود عملاً برای بخش قابل توجهی از مالکان خودروهای قدیمی قابل استفاده نخواهد بود.
سن خودرو؛ تنها معیار فرسودگی نباشد
بخش دیگری از این کارزار به نحوه تعریف «خودروی فرسوده» اختصاص دارد. مطالبهکنندگان معتقدند سن خودرو بهتنهایی نمیتواند معیار دقیقی برای تشخیص فرسودگی باشد.
به باور آنها، ممکن است خودرویی با عمر بالا، در صورت نگهداری مناسب، از سلامت فنی قابل قبول، آلایندگی کنترلشده و معاینه فنی معتبر برخوردار باشد؛ در مقابل، خودروهای کمسنوسال نیز ممکن است به دلیل نقص فنی یا آلایندگی بالا، شرایط نامناسبتری داشته باشند.
بر همین اساس، پیشنهاد اصلی کارزار این است که در کنار سن خودرو، شاخصهایی مانند میزان آلایندگی، سلامت فنی، ایمنی، وضعیت قطعات و نتیجه معاینه فنی معتبر و دورهای نیز در تعیین فرسودگی خودرو لحاظ شود.
درخواست بازنگری در سیاست نوسازی
امضاکنندگان این کارزار از مسئولان خواستهاند اجرای اسقاط اجباری صرفاً بر مبنای سن خودرو مورد بازنگری قرار گیرد و برای خودروهای قدیمی اما سالم، امکان ادامه تردد مشروط به احراز سلامت فنی و رعایت استانداردهای آلایندگی فراهم شود.
همچنین افزایش قابل توجه تسهیلات جایگزینی، متناسبسازی آن با قیمت واقعی خودرو، افزایش دوره بازپرداخت و کاهش فشار اقساط از دیگر مطالبات مطرحشده است.
در این کارزار همچنین بر ضرورت بررسی آثار اجتماعی و اقتصادی این سیاست بر رانندگان، فعالان تاکسیهای اینترنتی، مشاغل وابسته به خودرو و خانوارهای کمدرآمد تأکید شده است.
مطالبهای برای اجرای عادلانهتر نوسازی
امضاکنندگان تأکید میکنند که مخالفتی با نوسازی ناوگان، کاهش مصرف سوخت یا مقابله با آلودگی هوا ندارند؛ بلکه خواهان آن هستند که اجرای این اهداف به شکلی انجام شود که هزینه اصلی سیاست نوسازی بر دوش خانوارهایی قرار نگیرد که توان مالی محدودی دارند.
به اعتقاد مطالبهکنندگان، نوسازی ناوگان زمانی میتواند به یک سیاست موفق و پایدار تبدیل شود که همزمان با اهداف زیستمحیطی، توان اقتصادی شهروندان، سلامت واقعی خودروها و نقش خودرو در معیشت خانوارها نیز در نظر گرفته شود.
این کارزار از مسئولان و نهادهای تصمیمگیر درخواست کرده است پیش از اجرای گسترده محدودیتهای جدید، سازوکار اسقاط و جایگزینی خودروها را با توجه به شرایط اقتصادی جامعه بازنگری کرده و مدلی را طراحی کنند که میان اهداف کاهش آلودگی و حفظ معیشت شهروندان تعادل برقرار کند.
