جمعی از مردم و فعالان استان کرمان با راهاندازی کارزاری خطاب به رئیسجمهور، خواستار آن شدند که مردم این استان از منافع اقتصادی معادن و ذخایر عظیم معدنی کرمان سهمی عادلانه داشته باشند و درآمدهای حاصل از بهرهبرداری از این منابع، بیش از گذشته در مسیر توسعه و آبادانی استان هزینه شود. در این کارزار که خطاب به دکتر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، مطرح شده، بر ضرورت بازنگری در شیوه مدیریت و بهرهبرداری از ظرفیتهای معدنی استان کرمان و توجه جدی به حقوق و منافع مردم مناطق معدنخیز تأکید شده است.
کرمان یکی از مهمترین قطبهای معدنی ایران به شمار میرود و از ذخایر قابل توجهی از جمله مس، سنگآهن، طلا، تیتانیوم، کرومیت و زغالسنگ برخوردار است. با این حال، مطالبهکنندگان معتقدند بهرهمندی مردم استان از این ثروت عظیم، متناسب با ظرفیتهای معدنی و نقش کرمان در اقتصاد کشور نیست.
مطالبه برای بازگشت سهم معادن به مردم کرمان
در متن این کارزار آمده است که توسعه فعالیتهای معدنی باید علاوه بر ایجاد اشتغال، به ارتقای سطح رفاه عمومی، توسعه زیرساختها، بهبود خدمات عمومی و افزایش سرمایهگذاری در مناطق معدنخیز منجر شود.
امضاکنندگان این مطالبه همچنین خواستار آن شدهاند که سهم بیشتری از ارزش افزوده حاصل از استخراج و فرآوری مواد معدنی در داخل استان باقی بماند و منابع حاصل از این فعالیتها برای توسعه پایدار مناطق محل استقرار معادن به کار گرفته شود. همچنین تأکید شده است که مردم مناطق معدنی نباید صرفاً به نیروی کار معادن تبدیل شوند، بلکه باید در منافع اقتصادی ناشی از بهرهبرداری از منابع سرزمینی خود نیز مشارکت داشته باشند.
نگرانی از پیامدهای زیستمحیطی فعالیتهای معدنی
بخش دیگری از این کارزار به پیامدهای فعالیتهای معدنی بر محیط زیست و منابع طبیعی اختصاص دارد.
مطالبهکنندگان با اشاره به آسیبهای احتمالی فعالیتهای معدنی بر منابع آب، مراتع، چشمهها، قناتها، باغها و زیستبوم مناطق معدنخیز، خواستار آن شدهاند که توسعه معدن همراه با رعایت الزامات زیستمحیطی و برنامه مشخص برای احیای مناطق آسیبدیده باشد.
آنها معتقدند بهرهبرداری از ذخایر معدنی باید با رویکرد توسعه پایدار انجام شود؛ بهگونهای که منافع اقتصادی امروز، به قیمت از بین رفتن منابع طبیعی و ظرفیتهای زیستمحیطی نسلهای آینده تمام نشود.
تأکید بر شفافیت در بهرهبرداری از معادن
امضاکنندگان همچنین بر ضرورت شفافیت در صدور و واگذاری مجوزهای معدنی، نظارت دقیق بر عملکرد بهرهبرداران، جلوگیری از احتکار و غیرفعال ماندن ذخایر معدنی و وصول کامل حقوق دولتی و مالیاتهای قانونی تأکید شده است. خواستار آن هستند که دستگاههای مسئول، عملکرد معادن فعال و غیرفعال استان را با دقت بیشتری بررسی کنند و در صورت وجود تخلف یا عدم ایفای تعهدات قانونی، مطابق مقررات اقدام شود.
درخواست از دولت برای ایجاد سازوکار مشارکت مردم
در بخش پایانی این مطالبه، از رئیسجمهور و دولت خواسته شده است با اتخاذ رویکردی عدالتمحور، سازوکاری روشن برای مشارکت مردم استان کرمان در منافع اقتصادی حاصل از معادن طراحی و اجرا کنند.
ایجاد سازوکارهایی برای بازگشت بخشی از درآمدهای معدنی به مناطق محل استخراج، تقویت زیرساختهای این مناطق، توسعه اشتغال پایدار، حمایت از صنایع پاییندستی و افزایش سهم استان از زنجیره ارزش معادن میتواند بخشی از این مسیر باشد.
مطالبهکنندگان تأکید کردهاند که کرمان با برخورداری از ظرفیتهای عظیم معدنی، نباید صرفاً تأمینکننده مواد خام برای اقتصاد کشور باشد و مردم این استان نیز باید از ثروت سرزمینی خود در قالب اشتغال، رفاه، توسعه زیرساختها، سرمایهگذاری و مشارکت اقتصادی بهرهمند شوند.
